Le\u017c\u0105cy pie\u0144 mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 jak co\u015b, co \u201eju\u017c si\u0119 sko\u0144czy\u0142o\u201d. Drzewo nie ro\u015bnie, nie ma li\u015bci, nie daje cienia.<\/p>\n\n\n\n
A jednak w\u0142a\u015bnie wtedy zaczyna si\u0119 zupe\u0142nie nowy rozdzia\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Martwe drewno staje si\u0119 mieszkaniem, sto\u0142\u00f3wk\u0105, kryj\u00f3wk\u0105 i miejscem rozwoju dla wielu organizm\u00f3w. W starym pniu mog\u0105 \u017cy\u0107 grzyby, owady, paj\u0105ki, \u015blimaki, drobne ssaki i wiele innych stworze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego podczas le\u015bnego spaceru warto czasem spojrze\u0107 nie tylko w korony drzew, ale te\u017c pod nogi. \ud83d\udc40<\/p>\n\n\n\n
Jednymi z najwa\u017cniejszych mieszka\u0144c\u00f3w martwego drewna s\u0105 grzyby.<\/p>\n\n\n\n
Ich strz\u0119pki wrastaj\u0105 w drewno i stopniowo rozk\u0142adaj\u0105 jego sk\u0142adniki. Dzi\u0119ki temu substancje zamkni\u0119te wcze\u015bniej w pniu mog\u0105 z czasem wr\u00f3ci\u0107 do obiegu w przyrodzie.<\/p>\n\n\n\n
Bez takich organizm\u00f3w martwe drzewa zalega\u0142yby w lesie znacznie d\u0142u\u017cej.<\/p>\n\n\n\n
Wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 grzyba mo\u017ce by\u0107 niewidoczna.<\/strong> To, co widzimy na pniu jako kapelusz lub hub\u0119, jest zwykle tylko cz\u0119\u015bci\u0105 ca\u0142ego organizmu. Rozleg\u0142a grzybnia mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 wewn\u0105trz drewna.<\/p>\n\n\n\n W szczelinach kory, mi\u0119kkim drewnie i pod jego powierzchni\u0105 rozwijaj\u0105 si\u0119 larwy wielu owad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3re gatunki s\u0105 zwi\u0105zane w\u0142a\u015bnie ze starymi, obumieraj\u0105cymi lub martwymi drzewami.<\/p>\n\n\n\n \u015alady ich obecno\u015bci mo\u017cna czasem zauwa\u017cy\u0107 bez dotykania pnia:<\/p>\n\n\n\n \ud83d\udd0d niewielkie otwory, Niekt\u00f3re owady sp\u0119dzaj\u0105 znacznie wi\u0119cej czasu jako larwy ni\u017c jako doros\u0142e osobniki<\/strong>. Przez d\u0142ugi okres mog\u0105 wi\u0119c \u017cy\u0107 ukryte wewn\u0105trz drewna.<\/p>\n\n\n\n Martwe drewno nie jest domem tylko dla organizm\u00f3w, kt\u00f3re je zjadaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Tam, gdzie pojawiaj\u0105 si\u0119 drobne bezkr\u0119gowce, pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c ich drapie\u017ccy.<\/p>\n\n\n\n W szczelinach mo\u017cna spotka\u0107 mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n\n\n\n \ud83d\udd77\ufe0f paj\u0105ki, To ma\u0142y ekosystem ukryty w jednym pniu.<\/p>\n\n\n\n Jeden powalony pie\u0144 mo\u017ce zmienia\u0107 si\u0119 przez wiele lat.<\/strong> Na r\u00f3\u017cnych etapach rozk\u0142adu korzystaj\u0105 z niego inne gatunki.<\/p>\n\n\n\n Spr\u00f3chnia\u0142e drewno potrafi ch\u0142on\u0105\u0107 wod\u0119 jak g\u0105bka.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u0119ki temu nawet po okresie bez deszczu wn\u0119trze pnia mo\u017ce pozostawa\u0107 wilgotne. To wa\u017cne dla organizm\u00f3w, kt\u00f3re \u017ale znosz\u0105 przesuszenie.<\/p>\n\n\n\n Wilgotny pie\u0144 tworzy wi\u0119c w\u0142asny mikroklimat \u2014 ch\u0142odniejszy i bardziej stabilny ni\u017c otwarte, nas\u0142onecznione miejsce.<\/p>\n\n\n\n Wn\u0119trze spr\u00f3chnia\u0142ego drewna mo\u017ce mie\u0107 inne warunki ni\u017c powietrze tu\u017c obok<\/strong> \u2014 zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o wilgotno\u015b\u0107 i temperatur\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nie ka\u017cde martwe drewno le\u017cy na ziemi.<\/p>\n\n\n\n Obumar\u0142e konary i stoj\u0105ce martwe drzewa r\u00f3wnie\u017c s\u0105 niezwykle wa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n W dziuplach i szczelinach mog\u0105 znale\u017a\u0107 miejsce do odpoczynku lub gniazdowania r\u00f3\u017cne ptaki.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u0119cio\u0142y potrafi\u0105 wykuwa\u0107 dziuple w drewnie, a p\u00f3\u017aniej z takich miejsc mog\u0105 korzysta\u0107 tak\u017ce inne zwierz\u0119ta.<\/p>\n\n\n\n Dziuple stworzone przez jedne gatunki mog\u0105 przez kolejne lata s\u0142u\u017cy\u0107 zupe\u0142nie innym mieszka\u0144com lasu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Stare drzewa maj\u0105 wi\u0119cej p\u0119kni\u0119\u0107, ubytk\u00f3w i pustych przestrzeni ni\u017c m\u0142ode.<\/p>\n\n\n\n Takie miejsca mog\u0105 by\u0107 wa\u017cnymi kryj\u00f3wkami dla ma\u0142ych zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3re ssaki wykorzystuj\u0105 je do odpoczynku, ukrywania si\u0119 przed drapie\u017cnikami lub przeczekiwania niekorzystnej pogody.<\/p>\n\n\n\n Dlatego nawet pie\u0144, kt\u00f3ry wygl\u0105da na \u201ezepsuty\u201d, mo\u017ce by\u0107 niezwykle cenny.<\/p>\n\n\n\n W przyrodzie dziura w drzewie nie zawsze oznacza problem<\/strong>. Z punktu widzenia wielu zwierz\u0105t mo\u017ce by\u0107 bardzo potrzebnym schronieniem.<\/p>\n\n\n\n Kiedy drewno stopniowo si\u0119 rozpada, miesza si\u0119 z innymi szcz\u0105tkami organicznymi i staje si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 gleby.<\/p>\n\n\n\n Na spr\u00f3chnia\u0142ych pniach mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119:<\/p>\n\n\n\n \ud83c\udf3f mchy, To dobry przyk\u0142ad obiegu materii w przyrodzie.<\/p>\n\n\n\n To, co by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 jednego drzewa, z czasem pomaga rozwija\u0107 si\u0119 kolejnym organizmom.<\/p>\n\n\n\n Martwe drewno mo\u017ce by\u0107 jednocze\u015bnie ko\u0144cem \u017cycia jednego drzewa i pocz\u0105tkiem \u017cycia wielu innych organizm\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Podczas nast\u0119pnego spaceru znajd\u017a le\u017c\u0105cy pie\u0144 albo stare drzewo.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cesz spr\u00f3bowa\u0107 dostrzec:<\/p>\n\n\n\n \ud83c\udf44 grzyby, Mo\u017cesz zrobi\u0107 zdj\u0119cie i policzy\u0107, ile r\u00f3\u017cnych oznak \u017cycia zauwa\u017cy\u0142e\u015b.<\/p>\n\n\n\n Martwe drewno najlepiej poznawa\u0107 bez rozbierania go na cz\u0119\u015bci<\/strong>. Wiele organizm\u00f3w \u017cyje w\u0142a\u015bnie pod kor\u0105, w szczelinach i wewn\u0105trz pnia.<\/p>\n\n\n\n Ogl\u0105daj powierzchni\u0119 drewna, fotografuj i korzystaj z lupy. Nie musisz niczego odrywa\u0107, \u017ceby zobaczy\u0107 wiele ciekawych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Pod kor\u0105 mog\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 larwy owad\u00f3w, paj\u0105ki, \u015blimaki albo inne drobne zwierz\u0119ta. Oderwanie jej niszczy ich schronienie.<\/p>\n\n\n\n Nie u\u017cywaj patyk\u00f3w, no\u017cy ani innych narz\u0119dzi do wydobywania organizm\u00f3w ze \u015brodka drewna. To ingerencja w ich siedlisko.<\/p>\n\n\n\n Mog\u0105 by\u0107 kruche, \u015bliskie albo zapada\u0107 si\u0119 pod ci\u0119\u017carem. Bezpieczniej ogl\u0105da\u0107 je z boku.<\/p>\n\n\n\n Przy starych i obumieraj\u0105cych drzewach mog\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 suche konary. Nie zatrzymuj si\u0119 pod drzewem, je\u015bli wida\u0107 lu\u017ane lub nad\u0142amane ga\u0142\u0119zie, szczeg\u00f3lnie podczas silnego wiatru.<\/p>\n\n\n\n Do obserwacji wystarczy zdj\u0119cie. Nie zrywaj ich i nie pr\u00f3buj sprawdza\u0107 zapachu ani smaku.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli wok\u00f3\u0142 pnia intensywnie lataj\u0105 osy, pszczo\u0142y lub inne owady, nie podchod\u017a bli\u017cej i nie zagl\u0105daj do szczelin.<\/p>\n\n\n\n Nie wiesz, co znajduje si\u0119 w \u015brodku. Mo\u017ce tam odpoczywa\u0107 zwierz\u0119 albo znajdowa\u0107 si\u0119 ostre drewno.<\/p>\n\n\n\n Obserwuj je z dystansu i pozostaw na miejscu.<\/p>\n\n\n\n Zw\u0142aszcza poza wyznaczonymi \u015bcie\u017ckami i w miejscach z powalonymi drzewami.<\/p>\n\n\n\n Nie wyno\u015b fragment\u00f3w kory, grzyb\u00f3w, owad\u00f3w ani pr\u00f3chna. Dla lasu nie s\u0105 to \u201epami\u0105tki\u201d, lecz cz\u0119\u015b\u0107 dzia\u0142aj\u0105cego ekosystemu.<\/p>\n\n\n\n Najlepsza zasada:<\/strong> Spr\u00f3buj por\u00f3wna\u0107 dwa miejsca:<\/p>\n\n\n\n \ud83e\udeb5 \u015bwie\u017co przewr\u00f3cony pie\u0144 Zastan\u00f3w si\u0119:<\/p>\n\n\n\n Nie musisz zna\u0107 nazw wszystkich organizm\u00f3w. Najwa\u017cniejsze jest uwa\u017cne patrzenie i zapisywanie r\u00f3\u017cnic.<\/p>\n\n\n\n W parkach, przy drogach i na szlakach czasem trzeba usuwa\u0107 niebezpieczne konary albo drzewa zagra\u017caj\u0105ce ludziom.<\/p>\n\n\n\n Ale w miejscach, gdzie nie stanowi\u0105 zagro\u017cenia, stare pnie i ga\u0142\u0119zie mog\u0105 by\u0107 bardzo warto\u015bciowym elementem przyrody.<\/p>\n\n\n\n Dla nas to kawa\u0142ek drewna.<\/p>\n\n\n\n Dla innych organizm\u00f3w \u2014 ca\u0142y \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n Martwy pie\u0144 nie jest pusty.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce by\u0107 jednocze\u015bnie:<\/p>\n\n\n\n \ud83c\udfe0 domem, Nast\u0119pnym razem, gdy zobaczysz stare drewno w lesie, zatrzymaj si\u0119 na chwil\u0119.<\/p>\n\n\n\n By\u0107 mo\u017ce patrzysz w\u0142a\u015bnie na jeden z najbardziej zat\u0142oczonych \u201eblok\u00f3w mieszkalnych\u201d w ca\u0142ej okolicy.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Le\u017c\u0105cy pie\u0144 mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 jak co\u015b, co \u201eju\u017c si\u0119 sko\u0144czy\u0142o\u201d. Drzewo nie ro\u015bnie, nie ma li\u015bci, nie daje cienia. A jednak w\u0142a\u015bnie wtedy zaczyna si\u0119 zupe\u0142nie nowy rozdzia\u0142. Martwe drewno staje si\u0119 mieszkaniem, sto\u0142\u00f3wk\u0105, kryj\u00f3wk\u0105 i miejscem rozwoju dla wielu organizm\u00f3w. W starym pniu mog\u0105 \u017cy\u0107 grzyby, owady, paj\u0105ki, \u015blimaki, drobne ssaki i wiele innych […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4069,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[74],"tags":[],"class_list":["post-4068","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykul"],"ecolar_postmeta_video":{"ecolar_post_video":"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=qhwG7h5gLDU"},"ecolar_postmeta_gallery":{"ecolar_post_gallery":""},"ecolar_postmeta_audio":{"ecolar_post_audio":"https:\/\/w.soundcloud.com\/player\/?url=https%3A\/\/api.soundcloud.com\/tracks\/816955441&color=%23ff5500&auto_play=false&hide_related=false&show_comments=true&show_user=true&show_reposts=false&show_teaser=true&visual=true"},"_wp_attachment_backup_sizes":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekooko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4068","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekooko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekooko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekooko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekooko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4068"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ekooko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4068\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4070,"href":"https:\/\/ekooko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4068\/revisions\/4070"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekooko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekooko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekooko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekooko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\n\n\n\ud83e\udeb2 2. Dla owad\u00f3w pie\u0144 mo\u017ce by\u0107 ca\u0142ym \u015bwiatem<\/h2>\n\n\n\n
\ud83d\udd0d korytarze widoczne pod odstaj\u0105c\u0105 kor\u0105,
\ud83d\udd0d drobne fragmenty roz\u0142o\u017conego drewna.<\/p>\n\n\n\n\ud83d\udca1 Ciekawostka 2<\/h3>\n\n\n\n
\n\n\n\n\ud83d\udd77\ufe0f 3. Pod kor\u0105 dzia\u0142a ma\u0142a sie\u0107 zale\u017cno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
\ud83e\udeb2 drapie\u017cne chrz\u0105szcze,
\ud83d\udc0c \u015blimaki,
\ud83e\udeb1 drobne organizmy \u017cyj\u0105ce w wilgotnym drewnie.<\/p>\n\n\n\n\ud83d\udca1 Ciekawostka 3<\/h3>\n\n\n\n
\n\n\n\n\ud83d\udca7 4. Martwe drewno zatrzymuje wilgo\u0107<\/h2>\n\n\n\n
\ud83d\udca1 Ciekawostka 4<\/h3>\n\n\n\n
\n\n\n\n\ud83d\udc26 5. Stare drzewa mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 ptakom<\/h2>\n\n\n\n
\ud83d\udca1 Ciekawostka 5<\/h3>\n\n\n\n
\n\n\n\n\ud83e\udd87 6. Szczelina w pniu mo\u017ce by\u0107 schronieniem<\/h2>\n\n\n\n
\ud83d\udca1 Ciekawostka 6<\/h3>\n\n\n\n
\n\n\n\n\ud83c\udf31 7. Stary pie\u0144 pomaga nowemu \u017cyciu<\/h2>\n\n\n\n
\ud83c\udf31 m\u0142ode ro\u015bliny,
\ud83c\udf44 grzyby,
\ud83c\udf33 czasem nawet siewki drzew.<\/p>\n\n\n\n\ud83d\udca1 Ciekawostka 7<\/h3>\n\n\n\n
\n\n\n\n\ud83d\udd0e Zosta\u0144 badaczem starego pnia<\/h1>\n\n\n\n
\ud83d\udd73\ufe0f otwory po owadach,
\ud83c\udf3f mech,
\ud83d\udd78\ufe0f paj\u0119czyny,
\ud83d\udc0c \u015blimaki,
\ud83c\udf31 m\u0142ode ro\u015bliny,
\ud83e\udeb5 r\u00f3\u017cne etapy rozk\u0142adu drewna.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n\ud83d\udee1\ufe0f Zasady bezpiecznej i etycznej obserwacji<\/h1>\n\n\n\n
\u2705 Obserwuj z zewn\u0105trz<\/h3>\n\n\n\n
\u274c Nie odrywaj kory<\/h3>\n\n\n\n
\u274c Nie roz\u0142upuj i nie rozkopuj pnia<\/h3>\n\n\n\n
\ud83d\udc63 Nie wchod\u017a na spr\u00f3chnia\u0142e pnie<\/h3>\n\n\n\n
\ud83c\udf33 Uwa\u017caj na martwe ga\u0142\u0119zie nad g\u0142ow\u0105<\/h3>\n\n\n\n
\ud83c\udf44 Nie dotykaj nieznanych grzyb\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n
\ud83d\udc1d Zachowaj dystans od owad\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n
\ud83d\udc3e Nie wk\u0142adaj d\u0142oni do dziupli i otwor\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n
\ud83e\udde4 Nie dotykaj znalezionych odchod\u00f3w ani szcz\u0105tk\u00f3w zwierz\u0105t<\/h3>\n\n\n\n
\ud83e\uddd2 M\u0142odsi obserwatorzy powinni dzia\u0142a\u0107 z doros\u0142ym<\/h3>\n\n\n\n
\ud83c\udf3f Zostaw miejsce takim, jakim je zasta\u0142e\u015b<\/h3>\n\n\n\n
\ud83d\udc40 patrz wi\u0119cej, dotykaj mniej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n\ud83d\udcd3 Miniwyzwanie EkoOko<\/h2>\n\n\n\n
i
\ud83e\udeb5 mocno spr\u00f3chnia\u0142e drewno.<\/p>\n\n\n\n\n
\n\n\n\n\ud83c\udf33 Czy martwe drewno trzeba sprz\u0105ta\u0107?<\/h1>\n\n\n\n
\n\n\n\n\ud83d\udc40 Zapami\u0119taj<\/h2>\n\n\n\n
\ud83c\udf7d\ufe0f sto\u0142\u00f3wk\u0105,
\ud83d\udee1\ufe0f schronieniem,
\ud83d\udca7 magazynem wilgoci,
\u267b\ufe0f cz\u0119\u015bci\u0105 naturalnego obiegu materii.<\/p>\n\n\n\n